Vấn đề “bản địa” trong kiến trúc

Video kiến trúc bản địa

Kiến trúc bản địa: Hướng đi mới cho kiến trúc phát triển

Kiến trúc bản địa là Một cách nói vốn có nguồn gốc từ sự chinh phục và thôn tính thuộc địa của phương Tây. Thế nhưng, trong thời đại hiện đại, khái niệm này đang trở nên phổ biến và hiệu quả trong việc tạo dựng bản sắc kiến trúc địa phương trong bối cảnh toàn cầu hóa và bản địa hóa kiến trúc.

Bối cảnh thế giới dẫn đến vấn đề “bản địa” trong kiến trúc cuối thế kỷ 20

Thế kỷ 20 chứng kiến những sự thay đổi mạnh mẽ trong cả thực tại xã hội và ý thức xã hội, tạo nên các vấn đề liên quan đến bản địa:

  • Các phong trào độc lập dân tộc và giải phóng thuộc địa đã nhường chỗ cho phong trào không liên kết và xu hướng thoát ly ảnh hưởng của Châu Âu. Ngay cả các nước phương Tây như Úc và Nhật Bản cũng đề cao giá trị văn hóa địa phương để sánh ngang các di sản thời cổ đại của Châu Âu.

  • Sự tan rã của các liên bang xã hội chủ nghĩa Liên Xô và Nam Tư đã tạo ra làn sóng dân tộc chủ nghĩa cực đoan với hàng loạt cuộc nội chiến và xung đột trong lòng châu Âu. Bất chấp những nỗ lực để thống nhất hóa, nước Anh đã rời khỏi Cộng đồng châu Âu (Brexit 2017).

  • Sự ra đời và phát triển của kinh tế Tri thức và kinh tế Ý thức đã khẳng định sự chuyển tiếp từ nền văn minh công nghiệp sang nền văn minh tri thức và nhân văn. Ý thức về giá trị cá nhân, trách nhiệm xã hội, và gắn kết cộng đồng được đề cao trong đời sống xã hội.

  • Hiện tượng toàn cầu hóa kinh tế và chống lại toàn cầu hóa về văn hóa đã làm nổi bật giá trị cá nhân và bản thể địa phương. Sự khác biệt về bản thể và nguồn gốc trở thành những giá trị giúp nhận diện và khẳng định.

  • Sự khủng hoảng của Chủ nghĩa Hiện đại dẫn đến sự phát triển của kiến trúc Hậu hiện đại với sự đa nghĩa và kiến trúc truyền thống với mô thức dân gian và truyền thống.

  • Nhận thức về phát triển bền vững được nhấn mạnh và kiến trúc được gắn liền với hoàn cảnh và điều kiện cụ thể của từng địa phương. Yếu tố văn hóa được đề cao và trở thành trụ cột của phát triển bền vững.

  • Các diễn đàn quốc tế đã đề xuất các phương châm và khẩu hiệu nhằm thúc đẩy việc bản địa hóa kiến trúc quốc tế và quốc tế hóa kiến trúc bản địa.

Vấn đề “bản địa” trong kiến trúc phương Tây

Trong lịch sử, phương Tây luôn coi mình là hiện thân của văn minh nhân loại. Khái niệm “bản địa” xuất hiện khi phương Tây bắt đầu khám phá thế giới và chinh phục các thuộc địa. Phương Tây tìm hiểu văn hóa bản địa của các thuộc địa để thôn tính chúng, chứ không phải vì giá trị chân chính của nó. Đối với phương Tây, “kiến trúc bản địa” thường chỉ đến kiến trúc truyền thống của các nước đang phát triển, khác biệt với kiến trúc hiện đại của phương Tây.

Vấn đề “bản địa” trong kiến trúc Việt Nam

Ở Việt Nam, khái niệm “bản địa” và vấn đề “bản địa hóa” chỉ xuất hiện trong thời kỳ thuộc địa Pháp. Trước đó, văn hóa truyền thống luôn là mô thức xuyên suốt lịch sử. Kiến trúc dân gian tại các vùng miền thường có những điểm chung về hình thái và cấu trúc. Khi thành lập đô thị, kiến trúc vẫn tiếp tục phát triển dựa trên mô thức truyền thống.

Trong giai đoạn 1954-1986, Việt Nam phát triển mô thức văn hóa “vừa hiện đại, vừa dân tộc”. Trong quá trình này, các yếu tố của văn hóa truyền thống và kiến trúc bản địa vẫn được duy trì, nhưng đã có sự hiện đại hóa trong kết cấu và vật liệu.

Sau năm 1986, Việt Nam chuyển sang mô thức văn hóa “tiên tiến và bản sắc dân tộc”. Tuy nhiên, việc chuyển thể từ bản sắc văn hóa sang kiến trúc hiện đại vẫn gặp nhiều khó khăn. Hiện nay, việc định hình và khẳng định bản sắc và bản địa của kiến trúc Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức.

Kết luận

Khái niệm “kiến trúc bản địa” là một xu hướng mới trong việc tạo dựng kiến trúc địa phương với mục tiêu giữ vững bản sắc kiến trúc trong thời kỳ toàn cầu hóa. Tuy nhiên, việc hiểu rõ ý nghĩa của “bản địa” trong kiến trúc vẫn còn mơ hồ và mâu thuẫn. Việc nghiên cứu và phê bình trong lĩnh vực này đòi hỏi sự đa chiều và linh hoạt. Việc dịch thuật cũng gặp khó khăn trong việc truyền tải đầy đủ và chính xác nội dung của “bản địa” trong kiến trúc.

Kiều Hải Yến, tác giả tại trang web noithatdanhantao.vn, là người đam mê nghệ thuật và thiết kế nội thất. Với kiến thức sâu rộng về đá bếp và xu hướng thiết kế hiện đại, Yến chia sẻ thông điệp về sự ấm áp và sang trọng trong không gian sống

Related Posts

Top 10 mẫu biệt thự đẹp nhất Việt Nam ai cũng muốn sở hữu

Top 10 biệt thự đẹp nhất Việt Nam mà ai cũng muốn sở hữu

Cuộc sống ngày càng phát triển, và nhu cầu về không gian sống của chúng ta cũng ngày càng cao. Mỗi người trong chúng ta muốn thể…

Top 8 Nhà Cấp 4 3 Phòng Ngủ 300 Triệu Mới Nhất 2023

Nhà cấp 4 3 phòng ngủ 300 triệu đang thu hút sự quan tâm của nhiều người vì mức chi phí lý tưởng của nó. Đối với…

Bỏ túi 50+ thiết kế nhà 2 mặt tiền kinh doanh đẹp, hái ra tiền

Thiết kế nhà 2 mặt tiền kinh doanh là Một trong những mẫu nhà kinh doanh đang được rất nhiều chủ đầu tư quan tâm. Nhà 2…

Nhà cấp 4 mái Thái hiện đại và thời thượng nhất năm 2024

Nhà cấp 4 mái Thái hiện đại và thời thượng nhất năm 2024

Nhà cấp 4 mái Thái là Một kiểu kiến trúc phổ biến và được ưa chuộng tại Việt Nam. Sự kết hợp giữa mẫu thiết kế nhà…

TOP 6 NHỮNG NGÔI NHÀ ĐẸP NHẤT THẾ GIỚI ĐANG RAO BÁN

Top 6 Ngôi Nhà Đẹp Nhất Thế Giới Đang Rao Bán

Hiện nay, những ngôi nhà đẹp nhất thế giới đang được rao bán với mức giá khá đắt đỏ. Mặc dù đại dịch toàn cầu đang diễn…

99 Mẫu Nhà Ống 2 Tầng Mặt Tiền 4m Đẹp, Đơn Giản, Ngất Ngây

99 Mẫu Nhà Ống 2 Tầng Mặt Tiền 4m: Lựa Chọn Độc Đáo cho Gia Đình

Những mẫu thiết kế nhà ống 2 tầng mặt tiền 4m luôn là lựa chọn được ưa thích nhất của phần đông gia đình. Những mẫu thiết…